Thứ Tư, 31 tháng 10, 2012

Viết Nháp

Bản viết nháp là “một bước tiếp theo trong khâu viết".1 Nhớ rằng bạn đã có thông tin phù hợp và hiểu chủ để khi bạn đang ở gần hay cuối giai đoạn tìm kiếm dữ liệu và đã hoàn thành viết bài tập trong giai đoạn chuẩn bị ở trên.
Bạn cần:
  • Thời gian thích hợp để tập trung cao độ
  • Sắp xếp lại góc học tập
    Loại bỏ các yếu tố gây sao nhãng như bài vở khác ở trường hay yêu cầu của bạn bè. Khi đó bạn có thể tập trung bắt tay ngay vào công việc đó
  • Chuẩn bị và tìm kiếm thông tin
    Dữ liệu trước đây hay cập nhật và các quan điểm cần thiết
  • Đối tượng đọc bài viết
    hay là một quan điểm rõ ràng bạn viết cho ai đọc:
    giáo sư, độ tuổi, bạn hay nhà chuyên môn, v.v…
  • Viết nháp các bài tậpvà chú về các ý tưởng bạn đã tìm kiếm.
  • Đánh giá tổng thể.
    Đừng “quá chăm chú” vào viết"; hiện tại hãy thư giãn nghĩ ý chính của bài viết.
Bạn không cần:
  • Tiêu đề hay lời giới thiệu:
    bạn sẽ tìm được sau khi mình viết nháp bài luận
  • Các tác phẩm tham khảo, các lời trích dẫn, v.v
    Xem lại bản ghi chép và đừng đắm mình vào dữ liệu.
    Bạn có thể bổ xung chi tiết sau; hiện bạn cần tập trung phát triển lập luận của mình
  • Biên tập!Đừng sửa trong khi viết, hay sửa lỗi chính tả, phát âm, v.v. Chỉ tập trung viết, viết mà thôi. Đây là bản nháp lần đầu do đó những gì bạn viết xuống sẽ được chỉnh sửa và bố cục lại sau.
Nghỉ giải lao sau khi bạn viết nháp xong!Hãy thư giãn
  • Xem lại các ý chính, chủ điểm, chủ đề và các vấn đề nêu ra trong thành bản nháp. Đọc bản nháp to lên. Lắng nghe các mẫu câu hay và/hoặc quan trọng nhất. Tóm tắt lại bản nháp.
  • Đánh giá các ý, chủ điểm, chủ đề, các vấn đề nêu raxem có cần đánh số thứ tự hay giải pháp nào tốt nhất.
    Hãy giữ lại danh mục này trong trường hợp lựa chọn tiếp theo không hiệu quả.
  • Trật tự là điều cần ưu tiên khi vạch ra sườn bài chính ở trên.
Viết nháp:
Đoạn văn đầu tiên
  • Giới thiệu chủ đề lôi kéo độc giả (cần nhớ đến người sẽ đọc bài viết của bạn)
  • Tạo ra viễn cảnh và / hay quan điểm!
  • Tập trung vào phát triển 3 điểm chính
Chuyển đoạn
  • Các câu chính của cho mỗi đoạn văn
    cần xác định vị trí trong đoạn văn
  • Các câu, mệnh đề chuyển ý hay các từ đầu đoạn văn liên kết ý này với ý kia
    (Xem trang các từ và cụm từ chuyển ý)
  • Tránh dùng một hay hai đoạn văn sẽ khiến bạn không phát triển được quan điểm chính
  • Liên tục chứng minh quan điểm của mình trong suốt bài luận
    • Đừng thả nổi hay rời xa điểm chính trong bài luận
    • Đừng vội tóm lược trong các đoạn văn đang phát triển ý chính – hãy làm việc đó trong đoạn kết luận
  • Luôn giữ thể chủ động
    • "Uỷ Ban Khoa Học quyết đinh ...." chứ không phải "Vấn đề này được quyết định bởi ..."
    • Tránh sử dụng động từ "to be" để trình bày rõ ràng, chức năng và hiệu quả
    • Tránh động từ "to be" bạn sẽ tránh được thể bị động
  • Các chi tiết bổ xung được hỗ trợ bằng trích dẫn, dữ liệu, .v.v
    • Giới thiệu, giải thích, nêu các trích đoạn phù hợp
    • Cần hạn chế sử dụng đóng ngoặc đơn các trích dẫn
      Chúng có thể phá vỡ sự lưu loát việc bạn đang lập luận
Kết luận
  • Đọc đoạn văn đầu tiên, đoạn phát triển và đoạn tiếp theo
  • Tóm tắt, sau đó kết luận quan điểm của bạn
  • Đề cập lại (một lần) đoạn đầu tiên hay đoạn tiếp theo
    • viết các đoạn kết để nêu lại quan điểm chính?
    • phản ánh tiến trình và tầm quan trọng của lập luận
    • kết luận lôgic sự phát triển của chủ đề?
  • Biên tập/viết lại đoạn đầu tiên để tạo ra sự tương ứng giữa phát triển và kết luận
Nghỉ một hay hai ngày!

Chuẩn bị viết bài

Chuẩn bị viết bài

Bài tập trước khi viết cần có từ chính, ngữ nghĩa và mẫu câu bạn cần tìm trước khi viết nháp và có thể bạn sẽ vượt qua “đoạn tắc của người viết.”
  • Tập trung trí tuệ
    loại bỏ các yếu tố sao nhãng khi bắt đầu nghĩ các ý tưởng của chủ đề
  • Giới hạn và xác định các chủ đề trong bài viết
    bắt đầu quá trình tìm kiếm dịch sang ngôn từ của bạn.
  • Phát triển cấu trúc lôgic và trật tự chủ đề mà bạn cần viết.
    Điều này giúp cho bản bài luận của bạn có ngôn từ và hình ảnh yêu thích. Bạn có thể đánh giá, lập luận và/hoặc phát triển trong phần viết nháp. Tuy nhiên những bài luận tổng hợp hay bài có chủ đề thay đổi, bạn cần linh hoạt phát triển và xây dựng lập luận phù hợp. Một số chủ đề có thể phát triển, một số không, một số cần xem lại.
  • Đưa ra một văn cảnh “bài viết” sẽ giúp bạn xác định rõ chủ đề hơn, đặt ra mốc thời gian hợp lý và phát hiện ra thông tin còn thiếu, v.v…
Bốn bài tập trước khi viết:
Tập trung viết tự do
  1. Dùng một tờ giấy hay máy tính và đặt thời gian từ 5 - 15 phút
  2. Tóm tắt chủ đề bằng một cụm từ hay một câu;tạo tư duy thoải mái
  3. Viết bất cứ điều gì khi bạn nghĩ ra, theo chủ đề hoặc tự do trong một khoảng thời gian bạn ấn định,
  4. Không tạm dừng, không dừng, không quá vội; chỉ viết nhanh
  5. Không xem lại
    hãy viết ra tất cả cho tới khi hoàn thành
  6. Hết thời gian viết, xem lại từ đầu:
    Chỉnh lại cụm từ chủ đề ban đầu
    Nhắc lại một từ, cụm từ hay một ý quan trọng hay cảm xúc của đoạn văn.
  7. Đánh giá:
    có từ ngữ hay ý tưởng bạn thể hiện được chủ đề không?
    Có ý chính và các ý phát triển không?
Động não tư duy:
  1. Dùng một tờ giấy trắng hay máy tính và đặt thời gian từ 5 - 15 phút
  2. Tóm tắt chủ đề bằng một cụm từ hay một câu;tư duy thoải mái
  3. Viết xuống mọi điều bạn nghĩ để tạo ra một dòng ý tưởng:
    • Nghĩ các ý tưởng liên quan đến chủ đề này, càng sáng tạo càng tốt:có thể lộn xộn nhưng làm bạn thích thú; loại bỏ ý nghĩ vô nghĩa
    • Đặt câu hỏi và tìm câu trả lời cho chủ đề, dù là câu hỏi lạ: tại sao ta lại làm điều này? Điều gì làm bạn thích thú? Tại sao tôi không thích điều này?Mầu gì? Bạn bè sẽ bình luận điều đó thế nào?
  4. Đánh giá:
    có từ ngữ hay ý tưởng bạn thể hiện được chủ đề không?
    Có ý chính và các ý phát triển không?
Lập bản đồ tư duy
  1. Nghĩ về từ chủ chốt hay biểu tượng thể hiện ý tưởng hay ý nghĩa
  2. Cần bút chì (bạn sẽ tẩy được!) và giấy trắng (không dòng kẻ), giấy to hay dùng bảng đen và phấn (mầu)
  3. Viết xuống từ quan trọng nhất hay biểu tượng ở tâm tờ giấy.
    Nghĩ về từ đó; khoanh tròn lại.
  4. Viết các từ quan trọng khác ngoài vòng tròn.
    Vẽ các vòng tròn phía quanh các từ đó và dùng mũi tên để nối chúng lại
    (nghĩ mối quan hệ giống như sơ đồ một trang web)
    Để các phần trống để bạn phát triển bản đồ
    • Phát triển mở rộng
    • giải thích
    • các hành động
  5. Làm nhanh
    không cần phân tích khi làm
  6. Sửa lại giai đoạn đầu tiên
    Cân nhắc mối quan hệ giữa các yếu tố bên ngoài với trung tâm,
    Tẩy xóa và thay thế bằng những từ ngắn cho các ý tưởng chính
    Sắp xếp lại theo trật tự quan trọng để gần nhau để tổ chức tốt hơn
    Liên kết các ý tưởng bằng những từ để làm rõ mối quan hệ.
  7. Tiếp tục phát triển
    Tự do và thêm nhanh vào các từ và ý tưởng quan trọng khác. (bạn luôn có thể tẩy xóa!)
    Nghĩ khác thường: dán các tờ giấy vào với nhau để phát triển bản đồ; bỏ đi các đường viền
    Phát triển theo hướng chủ đề bạn đã chọn – đừng hạn chế về kích cỡ của tờ giấy.
    Khi bạn mở rộng bản đồ, có nghĩa là càng chi tiết và cụ th

Sắp xếp việc tìm kiếm vào thẻ ghi chú

Sắp xếp việc tìm kiếm vào thẻ ghi chú

Khi sắp xếp thông tin vào một tờ có tiêu đề vào thẻ hay vào hai hay ba trang giấy. Hệ thống “Thẻ ghi nhớ” rất hữu ích. Nhờ hệ thống này bạn có thể dùng thẻ ghi nhớ khổ 3cmx5cm hay 5cmx7cm để điền thông tin thích hợp theo chủ đề đang tìm kiếm. Sắp xếp lại thông tin hợp với máy tính, v.v…
Cách làm những tấm card:

Tác giả
Thông tin
Trích dẫn
Nhận xét
  • Ở góc trái thẻ là “mã số” các chủ đề trong bài viết và thể hiện mã trong cả dàn bài
  • Ở góc bên phải thẻ, đặt tên tác giả và/hoặc chủ đề và số trang
  • Trên thẻ, điền từng sự kiện hay ý tưởng bạn muốn thể hiện trong bài viết
Khẳng định chắc thông tin bạn thể hiện bằng ngôn từ của mình, ngoại trừ các lời trích;
Dùng các cấu trúc câu hay: điều này sẽ giúp bạn tiết kiệm được thời gian khi viết.
  • Sắp xếp thẻ trùng khớp với dàn bài của bài viết
  • Viết phân đoạn theo đúng trình tự này
    Dùng các câu chủ đề, kết luận và câu chuyển đoạn để liên kết thông tin trên thẻ
  • Lưu giữ các bộ thẻ riêng rẽ
    khi hoàn thành các cuốn sách, tạp chí, phim, v.v… Những bộ thẻ này sẽ được dùng vào ghi chú cuối trang hay cuối cuốn sách và khi viết thư mục để xuất bản
Theo đúng quy trình này với chương trình soạn thảo văn bản!
  • Tạo một file bài viết, và một loạt các file nhỏ để dùng như tấm card.
  • In các trang và những ý tách biệt để đảm bảo mỗi mục được tách riêng.
  • Sắp xếp các thông tin bằng việc sử dụng các chức năng cắt dán, nối đoạn.
  • Biên tập như các văn bản khác

Những kỹ năng viết cơ bản

Những kỹ năng viết cơ bản

(Ngắn quá trình)

Một bài viết thành công là một bài viết
  • Giới hạn cho nhóm người đọc xác định
  • Có nội dung sắp xếp hợp lý
  • Cách trình bày sáng sủa và thuyết phục
Quá trình viết một bài văn được chia làm 4 bước:
  1. Chuẩn bị: xác định đề tài, tính xem là bạn sẽ nhắm vào người đọc như thế nào, tìm kiếm tài liệu, thông tin
  2. Viết nháp: phát triển các ý, chủ điểm xuyên suốt bài…
  3. Xem lại: xem qua chủ điểm
  4. Đọc thử: tập trung vào những lỗi không thuộc về nội dung như chính tả, ngữ, ngắt đoạn…
Chuẩn bị (1):
Tất cả các dạng bài viết (viết luận, bài thi học kỳ, báo cáo thí nghiệm…) đều nên tuân theo quy trình sau:
:
Giới thiệu (mở bài)
  • Xác định chủ đềNêu rõ luận điểm, hoặc mục đích bài viết trong 1 hoặc 2 câu văn.
  • Xác định người đọc và các bạn sẽ viết để tiếp cận họ
    Ai sẽ đọc bài này? Là thầy cô giáo chấm điểm hay sinh viên hướng dẫn? hay là chỉ là bạn cùng lớp? hay những người có kinh nghiệm trong lĩnh vực này?...
    Tạo cho bài viết một văn phong có hiệu quả nhất để tiếp cận người đọc
    Tìm giọng văn phù hợp nhất cho việc diễn đạt ý của bài viết đó. c.f. Capital Community College: Giọng văn: Một vấn đề diễn đạt
  • Phát triển các ý, liệt kê các tài liệu có thể dùng đến
    Thành lập danh sách các ý, từ quan trọng- khoảng 50 từ- những từ, cụm từ là nền tảng giúp bạn nghiên cứu chủ điểm và bắt tay vào viết.
    Lập danh sách từ các tài liệu và bài đánh giá về vấn đề bạn định viết.
Đặt ra các mốc thời gian để hoàn thành bài viết
Cân nhắc cả công đoạn biên tập, chỉnh sửa và thời gian phát sinh khác
  • Thời gian lấy cảm hứng:
    Không nên ngắt quãng bước này vì rất dễ mất mạch ý và cảm hứng
    Giữ danh sách các cụm từ, ý, sự kiện… để sau này có thể dùng tới
  • Tìm ý, thu thập thông tin, và ghi chép: Tư liệu, bài phỏng vấn, bài đọc, thí nghiệm, thông số, trang web, báo cáo….
    Những người có thể giúp đỡ: người hướng dẫn, trợ giảng, thủ thư tìm tài liệu, gia sư, chuyên gia hoặc người có nhiều kiến thức trong lĩnh vực này.
    Nguồn tài liệu: sách giáo khoa, tài liệu bổ sung, trang web, nhật kí, các bản báo cáo.
  • Sắp xếpvới sơ đồ định nghĩa, dàn ý, suy nghĩ…
    Quyết định xem bạn sẽ lập bối cảnh cho câu chuyện, hoặc bài tranh luânj ra sao….
    Xem thêm các định nghĩa ở mục một số thuật ngữ khi viết
Viết nháp (2):
Đoạn mở bài
  • Giới thiệu chủ đề, xác định rõ người đọc (ghi nhớ: khán giả!)
  • Thiết lập quan điểm hoặc ý kiến!
  • Tập trung vào 3 ý chính
Lập mạch diễn đạt từ đoạn này sang đoạn khác
  • Câu chủ đề của từng đoạn
    xác định vị trí của ý đó trong tổng thể toàn bài
  • Những câu chuyển, cụm, hoặc từ ngữ ở đầu hoặc cuối đoạn để nối các ý với nhau
    (Xem thêm trang giới thiệu các từ hoặc cụm từ chuyển ý)
  • Không nên để đoạn văn chỉ có 1 hoặc 2 câu
    vì điều đó có thể tạo cảm giác bạn chưa đi sâu phân tích
  • Liên tục chứng minh quan điểm của mình trong suốt cả bài
    • Đừng xao nhãng hoặc viết lệch trọng tâm chủ điểm
    • Đừng vội tóm tắt ở đoạn thân bài, tóm tắt là phần của đoạn kết bài!
  • Thể của động từ phải ở thể chủ động
    • “Ban giám hiệu đã quyết định…" chứ không nên viết "Điều đó đã được quyết định bởi..."
    • Hạn chế dùng động từ “thì, là, mà…” (“to be”) để giọng văn nghe rõ ràng và hiệu quả hơn.
      (Hạn chế dùng động từ “thì, là, mà…” (“to be”) để giọng văn sẽ là hiệu quả, rõ ràng hơn)
    • Hạn chết dùng động từ “to be” cũng giúp bạn hạn chế dùng thể bị động
  • Sử dụng các đoạn trích dẫn, thông tin… để hỗ trợ việc trình bày các luận cứ, luận điểm.
    • Giới thiệu rõ ràng, và giải thích các câu trích dẫn
    • Không nên dùng quá nhiều trích dẫn dài vì có thể, đoạn trích dẫn dài có thể ngắt quãng mạch ý của bài viết
Kết luận
  • Đọc lại đoạn mở bài, thân bài và bỏ ra một chỗ
  • Tóm tắt, rồi kết luận quan điểm của bạn
  • Nhắc qua ý của mở bài và thân bài
    • Cân nhắc xem những đoạn ở cuối đã trình bày ngắn gọn các ý cần có chưa?
    • Xem sự liên tiếp và quan trọng của các luận điểm
    • Từ đó, kết luận một cách hợp lý và lôgíc
  • Sửa/viết lại đoạn mở đầu
    để hợp với đoạn thân bài và kết luận
Để bài viết như vậy khoảng 1 hoặc 2 ngày!
Xem lại một lượt (3)Lưu thêm một bản, và chỉnh sửa bài viết với quan điểm khách quan
  • Đọc to bài viết, và giả vờ như bạn đang đọc cho người nghe ngồi dưới.
    Bạn sẽ rất ngạc nhiên vì có thể bạn sẽ tìm thấy nhiều chỗ trong bài bạn muốn thay đổi!
  • Nhờ ai đó đọc và xem qua bài viết
    tốt nhất là người đó tương tự như đối tượng nghe bạn nhắm tới ban đầu, như vậy, bạn có thể kiểm tra xem là bạn đã đi đúng hướng cho đối tượng nghe và rà soát những lỗi trong bài mà bạn không để ý
  • Chỉnh sửa, viết lại đoạn nào đó nếu cần thiết
    Cũng nên đối chiếu với bản đầu tiên để xem các chỉnh sửa bạn vừa làm
  • Nộp bài viết
Đọc thử: (4)
tìm lỗi chính tả hoặc ngữ pháp
Bạn nên vui vì đã hoàn thành được bài viết.
Điều cuối cùng này là vô cùng quan trọng đấy!

Thứ Tư, 3 tháng 10, 2012

HỌC CÁCH HỌC

Học loạt

Học cách học

Để tìm được cách học hiệu quả nhất, bạn cần hiểu rõ về:
  • Bản thân
  • Khả năng học của bạn
  • Cách học hiệu quả mà bạn đã từng dùng
  • Đam mê, kiến thức và môn bạn muốn học
Có thể bạn học Vật lí khá dễ dàng nhưng lại trật vật khi học đánh tennis (hoặc ngược lại).
Tuy nhiên, mọi việc học đều có điểm chung: đó là chúng bao gồm các bước cơ bản sau:
Có bốn bước cơ bản:
Hãy bắt đầu bằng việc in trang này và trả lời các câu hỏi.
Sau đó, hãy vạch ra kế hoạch học từ những câu trả lời đó và với những Hướng dẫn học khác.

Bắt đầu với những kinh nghiệm đã có Trước đây bạn đã học như thế nào? Bạn có:
  • Thích đọc không? Giải toán? Ghi nhớ? Diễn thuyết? Dịch? Nói trước đám đông?
  • Biết cách tóm tắt?
  • Tự đặt câu hỏi cho những gì bạn đã học
  • Ôn tập kiểm tra?
  • Có các thông tin từ các nguồn khác nhau?
  • Thích yên tĩnh hay thích học theo nhóm?
  • Cần nhiều tiết học ngắn hay chỉ một tiết học dài?
Thói quen học của bạn là gì? Những thói quen đó đã bao giờ thay đổi chưa? Phương pháp nào hiệu quả nhất? Kém hiệu quả nhất?
Bạn cảm thấy thoải mái với cách trình bày kiến thức nào nhất? Qua bài kiểm tra viết, bài thi học kỳ hay thi vấn đáp?
Liên hệ với việc học hiện tại Tôi thích học cái này đến mức nào?
Tôi muốn dành bao nhiêu thời gian cho việc học này?
Điều gì có thể chi phối thời gian của tôi?
Những điều kiện hiện tại có thuận lợi để hoàn thành mục đích không?
Tôi có thể kiểm soát được gì và điều gì tôi không kiểm soát được?
Liệu tôi có thể thay đổi những điều kiện này để thành công không?
Điều gì ảnh hưởng đến sự đam mê của tôi cho công việc này?
Tôi đã có một kế hoạch cụ thể nào chưa? Và kế hoạch học tập đó có tính đến những kinh nghiệm đã có và hiện tại chưa?
Cân nhắc quá trình và vấn đề Tiêu đề là gì?
Các từ khóa có bật ra ngay không?
Tôi có hiểu không?
Tôi đã có những hiểu biết gì về vấn đề này?
Tôi có biết các vấn đề liên quan không?
Những nguồn thông tin nào sẽ hữu ích?
Liệu tôi nên dựa vào một nguồn (ví dụ: sách giáo khoa) hay không?
Liệu tôi có cần các thông tin khác nữa không?
Khi tôi học, tôi có dừng lại và hỏi là liệu mình có hiểu những gì vừa học không?
Nên tiếp tục làm nhanh hơn hay chậm lại?
Khi tôi không hiểu, tôi có hỏi tại sao không?
Tôi có dừng lại và tóm tắt không?
Tôi có dừng lại và xem nó có logic hay không không?
Tôi có dừng lại và đánh giá (tán thành hoặc bất đồng quan điểm?)
Hay tôi nên dành thời gian để nghĩ thêm và đọc lại sau?
Liệu tôi có cần thảo luận với bạn cùng học để “tiêu hóa” các thông tin này không?
Liệu tôi có cần sự giúp đỡ của một người hiểu biết, ví dụ: thầy cô giáo, thủ thư hay là một chuyên gia trong lĩnh vực này hay không?
Cùng nhìn lại Tôi đã học đúng cách chưa?
Tôi đã có thể làm tốt hơn những gì?
Kế hoạch có tính đến sở trường hay sở đoạn của tôi chưa?
Tôi đã chọn điều kiện thích hợp chưa?
Công việc có thể coi là trót lọt chưa? Và tôi có nghiêm khắc với bản thân mình hay chưa?
Tôi đã thành công?
Nếu thành công, bạn nên ăn mừng đi!
NGUỒN: STUDYGS.NET